Opština Leskovac, sa svojih 165.000 stanovnika, razmeštenih u 144 naseljena mesta, i teritorijom od 1.025 kvadratnih kilometara, ima dimenzije oko tridesetak prosečnih zapadnoevropskih opština, ali ostvaruje i tridesetak puta manji ekonomski učinak od svojih pandana u Evropi. Primera radi: teritorijalnu organizaciju lokalne vlasti u Francuskoj čini 38.000 opština, od kojih 10.000 sa po 200 stanovnika, a 37.000 ima do 5.000 stanovnika; Švajcarska ima oko 3.100 opština; Grčka oko 2.200; Slovenija 600, a sama predratna Srbija imala je više od 2.200 opština.

Leskovački opštinski mastodont po veličini, a pigmej po iskazanom učinku, stvoren je daleke 1965. godine kao završni čin jednog procesa prinudnog objedinjavanja građanskih lokalnih entiteta. Grad Leskovac je, inače, imao svoju opštinu sa širokom autonomijom od dana oslobađanja od Turaka 1789. pa sve do 1945. godine, i u tom periodu je stekao epitet "Mali Mančester", ubrzano se oslobađajući orijentalnog nasleđa i izgrađujući evropski način života.

Kao deo novoformirane opštine Leskovac postao je - međutim - jedan od najnerazvijenijih gradova u zemlji.

U ime samoupravnog egalitarizma odbačena je viševekovna tradicija i elementarno ljudsko pravo na različitost, a 24 stvarne lokalne zajednice strpane su u jedan jedini organizacioni kavez nazvan opština Leskovac, koji u neizmenjenom obliku postoji i dan-danas.

U ime naređene uniformnosti ljudima su oduzeti njihovi lokalni identiteti, grad je ostao bez građana, a selo bez seljaka. Umesto lokalne samouprave građani su dobili lokalnu centralizaciju vlasti i opštinu kao generalštabnu kategoriju. Umesto efikasnog, korisnog, civilizacijskog sredstva, stvorena je institucija koja šteti, podjarmljuje, guši i blokira. Na mesto međusobno znanih i bliskih, odmerenih, radnih, odgovornih i samostalnih građana, stupili su na scenu međusobni tuđinci, politikanti, skorojevići, matrapazi, javašlije i razni slični ljubitelji životnih prečica. Budući da je postalo vredno samo ono što je trenutni interes, stalno međusobno smenjivanje i svađa postali su nova trajna kategorija.

U tako stvorenom galimatijasu, grad Leskovac, kao "buržujska opasnost", stavljen je pod političko starateljstvo svog seoskog okruženja, čime je njegova sudbina zadugo zapečaćena. Predratni "Mali Mančester" i nekadašnji drugi industrijski centar u zemlji, razvojno je sasečen, budući prepušten sudbini monete za potkusurivanje okolnih političkih prolaznika. Državna politika sve to posmatra nezainteresovano, prevaljujući svesno teret finansiranja javnih potreba svih svojih stanovnika na grad Leskovac koji, sa udelom od 35 odsto u populaciji opštine, iz godine u godinu pokriva 85 odsto ukupnih opštinskih troškova! Da od toga ni selu nije moglo da bude bolje, to je bilo sasvim jasno i sasvim razumljivo, zato što su od ovakve teritorijalne organizacije vlasti mogli da profitiraju samo interesi koristoljublja, a u tome nema mesta ni za selo ni za grad.

Lokalni političari već punih petnaest godina "intenzivno razmatraju" ovu problematiku. U poređenju sa njihovim učinkom, priča o advokatu koji je svoj radni vek proživeo odugovlačeći na svojoj jedinoj parnici, zaista deluje kao zabava za vrtiće. Svaka nova generacija lokalnih političara koja dođe na vlast predstavlja staru rezultantu javnog zalaganja za opšte dobro i skrivenog saznanja da svaka organizaciona promena donosi i nove, prevremene izbore za njih, sa ishodom koji je unapred poznat.

U poslednje vreme među lokalnim političarima veoma je aktuelna ideja o pribavljanju statusa grada za čitavu opštinu. To što je 95 odsto teritorije postojeće opštine neurbanizovano, što je i sam Leskovac toliko zanemoćao da u njemu zamena ulične šahte predstavlja razvojnu investiciju (što, opet, čini samu ideju o statusu grada smešnom i neozbiljnom) sve to ne predstavlja nikakav argument u prilog realnosti. Po njima, između zahteva za kredit i zahteva za status grada, ne postoji nikakva principijelna razlika.

U međuvremenu, opština Leskovac i dalje ne predstavlja ono što inače jedna opština može i treba da predstavlja - svoju lokalnu zajednicu. Ali zato predstavlja ono što nijedna opština niti može niti treba da bude - skupinu lokalnih, i to krajnje heterogenih zajednica: seoskih, gradskih i prigradskih, brdsko-planinskih i ravničarskih, onih sa i onih bez javne imovine, onih u nastajanju i onih u nestajanju... Na primeru opštine Leskovac postalo je moguće ono što je za sve druge nemoguće: da jedna opština kao institucionalno sredstvo opslužuje 24 lokalne zajednice. Što je isto kao kad bi se zahtevalo da 24 osobe istovremeno hodaju u jednim istim, doduše jako velikim, cipelama.

Zbog toga, a pre svega zbog interesa koristoljublja lokalne politike, lokalnih pognutih glava i nezainteresovane državne politike, upravljanje javnim poslovima u opštini Leskovac sve vreme neodoljivo podseća na vožnju onog čuvenog autobusa iz filma "Ko to tamo peva", gde vozač sedi za upravljačem, kondukter dodaje gas, jedan od putnika koči, drugi daje migavac, treći gleda u saobraćajne znake i tako dalje, i tako redom. Dok svi ostali koji se voze u tom autobusu predstavljaju, ništa drugo do jednu unezverenu, dezorijentisanu i, iznad svega, isposvađanu skupinu. Vozi, Miško!

Autor je ekonomista i jedan od osnivača "Leskovačkog kruga"

Jedan plaća, drugi troši Teret finansiranja svih 90 osnovnih škola na teritoriji opštine Leskovac direktno ili indirektno pada na stanovnike grada Leskovca, u kojem se nalazi svega osam ovih škola. Slično je i u svim drugim oblastima. O sredstvima za privatizaciju leskovačkih preduzeća koja pripadaju lokalnoj zajednici odlučuje okruženje koje predstavlja političku većinu. To isto odnosi se i na upravljanje poslovnim prostorom (15.000 kvadratnih metara) koji predstavlja zajedničku imovinu Leskovčana, a o kojoj opet odlučuje politička većina iz okruženja po svom nahođenju. Prošle godine svaki stanovnik grada Leskovca izdvojiće za finansiranje javnih potreba opštine i republike između 65.000 i 70.000 dinara, dok će učešće stanovnika okruženja biti između 10.000 i 12.000 dinara. Na trošenje ovog novca svi će, u proseku, polagati isto pravo.